Get Adobe Flash player

ถือพาสปอร์ต 2 ใบ โดย สมเจตน์ พยัคฆฤทธิ์

Font Size:

เมื่อวันเสาร์ที่ 14 กุมภาพันธ์ ที่ผ่านมา มีคณะจากสำนักงานอัยการพิเศษฝ่ายคุ้มครองสิทธิประชาชนระหว่างประเทศ เดินทางมาให้ความรู้ด้านกฎหมายไทย กับคนไทย ที่วัดไทย ลอสแอนเจลิส

เสียดายที่เป็นวันวาเลนไทน์ เป็นวันที่นัดหมายกับญาติพี่น้องไว้ล่วงหน้าแล้ว จึงไม่สามารถอยู่ฟังได้จนจบ

แต่ก็ได้เอกสารมา 2 เล่ม ที่ถือว่าสำคัญมาก

มีการบอกเว็บไซต์ www.humanrights.ago.go.th ให้คนไทยเข้าไปหาข้อมูลได้

ผู้ฟังส่วนใหญ่ในวันนั้น (รวมทั้งผม) เป็นผู้สูงอายุครับ ท่านอื่นไม่ทราบ แต่ผมค่อนข้างจะล้าหลังด้าน ไฮ เทคโนโลยี เมื่อกลับมาเปิดเว็บฯ ก็มีกลไกซับซ้อน เปิดยาก

จึงต้องกลับมาอ่านหนังสือ แค่ปกสีม่วง ตัวหนังสือสีดำ ก็อ่านลำบากแล้ว เนื้อในตัวก็เล็กอ่านยาก (โทษตัวเองครับ ไม่ได้โทษใคร)

พยายามอ่าน ในเล่มมีหลายเรื่องที่น่ารู้ อาจจะเรียกว่า “ควรรู้” ก็ได้ครับ โดยเฉพาะการถือสองสัญชาติของคนไทย ที่ครอบครองพาสปอร์ต 2 ใบ ทั้งไทย ที่ได้มาแต่เดิม และพาสปอร์ตอเมริกันที่ได้มาใหม่

หนังสือของอัยการเป็นภาษากฎหมายครับ ผมก็เลยไปค้นเพิ่มเติมจาก สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง(ตม.)ของไทย

ซึ่งมีเจ้าหน้าที่ท่านหนึ่ง ได้นำมาขยายความเพื่อให้อ่านง่าย จึงขออนุญาตนำมาลงเป็นข่าวหน้า 1 ของหนังสือพิมพ์ฉบับนี้

เพียงแต่ผมเห็นว่า สำหรับพวกเรา คนไทยในสหรัฐ น่าจะย่อส่วนเอาแค่สิ่งที่เราจำเป็นจะต้องรู้ เพื่อให้ง่ายเข้าไปอีก

โดยเฉพาะเรื่องการถือพาสปอร์ต 2 ใบ (ไทย-อเมริกัน)

ย้อนไปนิดหนึ่งครับ ต้องบอกว่าคนไทยจำนวนหนึ่ง (ไม่ทั้งหมด) ที่โอนสัญชาติเป็นอเมริกัน ไม่ใช่เพราะเป็นฝรั่งจ๋า อยากจะทิ้งประเทศไทย

แต่เป็นเพราะ ในขณะที่เราทำงานในประเทศนี้ เราเสียภาษีมาโดยตลอด ครั้นเมื่อเราเกษียณ (รีไทร์) เราควรมีสิทธิ์ได้รับเงินรีไทร์เมนท์ จากภาษีที่เราเสียไป

ถ้าเรามีแค่ใบเขียว รัฐจะไม่ให้ เว้นแต่ เราต้องสมัครสอบเข้าเป็นพลเมืองอเมริกัน จึงจะได้เงินที่อยากเรียกเป็นภาษาไทยว่า “บำนาญ” เป็นเงินเดือนไปตลอดชีวิต

ถ้าเราอายุมาก ทำงานไม่ไหว สำหรับคนที่ไม่ใช่เจ้าของธุรกิจ เงินบำนาญ จึงมีความจำเป็น แต่กระนั้นก็ตาม เราก็ไม่ทิ้งสัญชาติไทย

นี่จึงเป็นสาเหตุว่า ทำไมคนไทยจำนวนมาก ถือสองพาสปอร์ต มีสองสัญชาติ ซึ่งไม่ผิดกฎหมายนะครับ  

ประเด็นอยู่ที่ เมื่อกลับเมืองไทย ควรถือพาสปอร์ตอะไร หรือวิธีใช้พาสปอร์ตทั้งสองเล่มอย่างไร

ตม.เขามีคำแนะนำครับ

ในกรณีผู้ที่เดิมเป็นคนไทย มีหนังสือเดินทางไทย แต่ต่อมาได้ อเมริกันพาสปอร์ต เพิ่มมาอีกหนึ่งเล่ม

เริ่มต้นตอนที่เราออกจากประเทศไทย มาอเมริกาเราใช้พาสปอร์ตไทย ออกจากประเทศไทย มีใบขาวเย็บติดมาใบหนึ่งเห็นไหมครับ

มาอยู่อเมริกานาน จนได้หนังสือเดินทางอเมริกันมาอีกเล่ม พอกลับเข้ามาประเทศไทย ขอให้ยื่นพาสปอร์ตไทยเล่มเดิม เพราะในการบันทึกข้อมูลนั้น ในระบบของตม. ข้อมูลการเดินทางของคุณยังเป็นหนังสือเดินทางเล่มนั้น คือมีการเดินทางออก การเดินทางกลับเข้ามา ก็ต้องใช้เล่มเดิม ถึงจะออกนอกประเทศเป็นสิบๆ ปีแล้วก็ตาม เพื่อให้ข้อมูลการเดินทางมีทั้งไปและกลับ ถือว่าจบการเดินทางใน 1 ครั้ง

ตม.จะประทับตราขาออกไว้ การใช้เล่มเดิมกลับเข้ามาก็จะประทับตราขาเข้า คู่กัน

ในกรณีหนังสือเดินทางไทยยังมีอายุอยู่ ใช้ตามที่บอกข้างต้น

 ในกรณีหนังสือเดินทางไทยหมดอายุแล้ว ถ้าทำใหม่ตั้งแต่อยู่เมืองนอกก็ให้เอาเล่มเก่าแนบมาด้วย

แต่ถ้าทำไม่ได้ ไว้ค่อยกลับมาทำที่เมืองไทยแต่ให้ถือเล่มไทยเล่มนั้นเข้ามา โดยเจ้าหน้าที่จะแนะนำให้คุณไปทำเล่มใหม่ ในประเทศไทยให้เรียบร้อย ก่อนการเดินทางออกอีกครั้ง เพราะนี่คือสิทธิของคนไทยที่จะอยู่ในประเทศไทย ให้ใช้ความเป็นคนไทยที่ถือหนังสือเดินทางไทยเข้าออกประเทศทุกครั้ง

เมื่อเข้าไทยด้วยพาสปอร์ตไทย ห้ามใช้อเมริกันพาสปอร์ต ออกนอกประเทศไทย

เพราะ คุณเข้ามาในประเทศในฐานะคนไทย ก็ต้องออกไปแบบคนไทย

ตราประทับในพาสปอร์ตไทย ได้จบการเดินทางแล้วคือ มีคู่ ออกและเข้า แต่ในพาสปอร์ตต่างชาติของคุณ ไม่มีข้อมูลเดินทางเข้ามา จะให้มีข้อมูลเดินทางออกไปได้อย่างไร

ส่วนพาสปอร์ตอเมริกัน ใช้เมื่อออกจากอเมริกา และเมื่อเข้าประเทศอเมริกา(ออกไป แล้วกลับเข้ามา)

“คุณออกบ้านเขาก็ให้ใช้พาสปอร์ตบ้านเขา พอเข้าบ้านเราก็ใช้พาสปอร์ตบ้านเรา ในการออกประเทศไทยอีกครั้ง พาสปอร์ตต่างชาติของคุณ จะแสดงว่าคุณมีพาสปอร์ตเล่มนี้โดยไม่ต้องใช้วีซ่าในพาสปอร์ตไทยอีกต่อไป ใช้แค่แสดงต่อตม. หรือ เคาท์เตอร์เช็คอิน ว่าคุณเข้าประเทศนั้นๆได้ โดยไม่ต้องขอวีซาเพราะคุณมีพาสปอร์ตของเขาแล้ว เป็นพลเมืองบ้านเขาแล้ว”

กรณีที่สอง เป็นคนไทยที่เกิดในอเมริกา พาสปอร์ตเล่มแรกเป็นอเมริกันพาสปอร์ตต่างชาติ หากต้องการใช้สิทธิในความเป็นคนไทยอยู่ในประเทศไทยนานๆ ก็ขอให้คุณไปทำหนังสือเดินทางไทย ที่สถานทูตหรือสถานกงสุลไทยในสหรัฐ

คุณก็ออกจากอเมริกาด้วยพาสปอร์ตอเมริกัน และสามารถใช้เล่มไทยที่ทำจากต่างประเทศ เข้ามาในฐานะคนไทยได้เลย โดยเจ้าหน้าที่จะตีตราขาเข้าให้ แต่จะระบุไว้ล่างตราว่า "เด็กเกิดในต่างประเทศ" เพื่อเป็นการเริ่มต้นในการใช้หนังสือเดินทางเล่มนี้ในครั้งต่อๆไป

ก็จะทำให้เขาเข้าใจว่า คุณคือคนไทยที่ได้พาสปอร์ตไทยมาจากต่างประเทศ ส่วนเล่มต่างชาติ ก็ให้แสดงว่ามีพาสปอร์ตต่างชาติ แต่เจ้าหน้าที่จะตีตราขาเข้าให้ในพาสปอร์ตไทย เพราะทราบได้ทันทีว่าคุณเจตนาจะกลับเข้ามาเป็นคนไทย ใช้สิทธิคนไทยเข้าประเทศ

จะสามารถอยู่ได้นาน โดยไม่มีกำหนด

แต่หากคุณอยากใช้พาสปอร์ตต่างชาติ เข้าไทย แม้ว่าจะมีพาสปอร์ตไทยที่ทำจากต่างประเทศ เก็บในกระเป๋าไปเลย และห้ามเอาออกมาแสดงตอนขาออก เพราะคุณเข้ามาแบบต่างชาติ ก็ออกไปแบบต่างชาติ

อีกกรณีครับ ท่านอยู่อเมริกานาน จนได้พาสปอร์ตอเมริกัน และคุณไม่ต้องการใช้พาสปอร์ตไทย ก็สามารถเข้าประเทศไทย และออกจากประเทศไทยด้วยพาสปอร์ตอเมริกันได้เลย มีข้อแม้เพียงแต่ คุณต้องอยู่ในประเทศไทยตามวีซ่าที่กำหนด ในฐานะคนต่างชาติครับ