Get Adobe Flash player

เรื่องพระยาตะนาวศรี โดย น.พ.วิบูล วิจิตรวาทการ

Font Size:

ความเดิมตอนที่แล้ว

                ความผิดของพระยาตะนาวศรีอยู่ที่ความไม่รู้จักยับยั้งไม่รู้จักทำอะไรให้พอสมควรหากท่านเพียงแต่ต่อสู้กับทหารอังกฤษที่บุกรุกเข้ามา และไม่ทำอันตรายต่อครอบครัวชนชาวอังกฤษโดยเฉพาะผู้หญิงและเด็กที่ไม่มีพิษภัยอะไรต่อไทย จับตัวนายเบอนาบี และนายไวท์ส่งมาถวายพระนารายณ์ที่กรุงศรีอยุธยา ท่านก็คงไม่ถูกพระเจ้าแผ่นดินพิโรธ และไม่ถูกเจ้าพระยาวิชเยนทร์แก้แค้น เหตุการณ์ก็จะจบลงด้วยดี

                ความจริงคิดดูแล้ว การกระทำของพระยาตะนาวศรีนี้ก็ไม่ผิดธรรมเนียมการรบในสมัยโบราณเท่าใด ในการต่อสู้กันสมัยนั้น ฝ่ายชนะก็มักเข่นฆ่าทำร้ายทารุณต่อฝ่ายแพ้อยู่เสมอ เวลาไทยเรายกทัพไปตีเมืองญวนเมืองเขมร หรือพม่ายกทัพมาตีไทย ฝ่ายที่มีกำลังเหนือกว่า ได้ชัยชนะฆ่าผู้ชายหมดแล้วก็กวาดต้อนผู้หญิงและเด็กมาข่มขืนทารุณต่อไป ทุกชาติทำเช่นนี้ เพราะฉะนั้นจึงเป็นการแปลกที่พระยาตะนาวศรี และพรรคพวกของท่านจะต้องถูกลงโทษถึงชีวิต เหตุผลเดียวที่ผู้เขียนนึกได้คือความโกรธแค้นของเจ้าพระยาวิชเยนทร์ และสมเด็จพระนารายณ์ทรงเห็นพ้องตาม เพราะความเชื่อและไว้พระทัย ซึ่งพระองค์ทรงมีต่อเจ้าพระยาวิชเยนทร์เป็นอย่างมาก ความจริงแล้วเราก็ไม่มีทางทราบ ว่าเจ้าพระยาวิชเยนทร์ท่านมีส่วนร่วมรู้ร่วมเห็นในการทำอังกฤษส่งทหารมายึดเมืองมะริดนี้เท่าใดรู้แต่ว่าท่านทราบดี ในความโลภความขโมยของนายไวท์ ผู้คอยแต่จะขนทรัพย์สมบัติออกจากกรุงสยามไปเก็บไว้ที่เมืองอินเดียวไว้เสมอ

                ผู้เขียนคิดว่า การที่สมเด็จพระนารายณ์ทรงประหารชีวิตพระยาตะนาวศรีและพรรคพวกนี้ คงเป็นเพราะทรงปฏิบัติตามคำเรียกร้องของเจ้าพระยาวิชเยนทร์ผู้อยู่ใกล้ชิด เพราะเป็นที่ทราบดีว่าในขณะนั้นพระเจ้าแผ่นดินของเรา ทรงเชื่อฟังและไว้วางพระทัยอัครเสนาบดีหนุ่มชาวกรีกนี้อย่างผิดธรรมดา หากข้าราชการไทยกราบทูลเรื่องอะไร และเจ้าพระยาวิชเยนทร์ไม่เห็นด้วย ก็มักจะทรงเข้าข้างฝรั่งอยู่เสมอ นี่เป็นเหตุให้เจ้าพระยาโกษาเหล็ก แม่ทัพใหญ่ที่เคยไปตีกรุงหงสาวดีแตกต้องถูกเฆี่ยนถึงแก่ความตาย เพราะความคิดของท่านผิดแย้งกับความคิดของเจ้าพระยาวิชเยนทร์

                ความไว้พระทัยที่สมเด็จพระนารายณ์ทรงมีต่อเจ้าพระยาวิชเยนทร์นี้ เป็นที่ทราบดีในประวัติศาสตร์พงศาวดารฉบับคำให้การขุนหลวงหาวัดเล่าไว้ว่า วันหนึ่ง เมื่อข้าราชการไทยหลายคนพยายามกราบทูลร้องขอไม่ให้สมเด็จพระนารายณ์ทรงไว้พระทัยเจ้าพระยาวิชเยนทร์จนเกินไป สมเด็จพระนารายณ์ก็ทรงจับมือเจ้าพระยาวิชเยนทร์ แล้วทั้งสองก็จูงกันเดินไปมาต่อหน้าข้าราชการไทยทั้งหลาย แล้วพระนารายณ์ยังส่งดาบให้เจ้าพระยาวิชเยนทร์ถือ เพื่อแสดงให้เหล่าคนไทยที่เฝ้าอยู่เห็นว่าชายหนุ่มฝรั่งคนนี้ มีแต่ความจงรักภักดี ไม่มีวันหรอกที่จะคิดร้ายทำอันตรายต่อพระองค์

                “อันองค์พระนารายณ์สบเสียโปรดปรานวิชเยนทร์เป็นฝรั่งเศสนั้นหนักหนา จึงพระราชทานชื่อเรียกพระยาวิชเยนทร์เป็นสมุหจักรีนายก อันพระยาวิชเยนทร์นั้น มีปัญญาฉลาดสารพัดจะรู้การช่างต่าง ๆ ทั้งการจักรและการยนตร์ก็สารพัดจะทำได้ ทำได้ทั้งนาฬิกาและกล้องส่องทั้งเข็ม สารพัดจะรู้ทำอันว่าพระนารายณ์นั้นจะใคร่รู้ว่าปืนใหญ่นั้นหนักเบาสักเท่าไร พระนารายณ์จึงถามเสนาทั้งปวง ผู้ใดก็มิอาจที่จะคิดชั่งได้ พระนารายณ์จึงตรัสถามพระยาวิชเยนทร์ พระยาวิชเยนทร์จึงรังสั่งแล้วทำได้ตามมีพระประสงค์ ครั้งอยู่มาพระยาวิชเยนทร์นั้น คิดร้ายต่อพระองค์เป็นช้านาน จนเสนาอำมาตย์ทั้งปวงรู้แยบคาย ก็เข้าไปกราบทูลกับพระองค์ อันพระนารายณ์นั้นก็มิได้ว่าขานประการใด พระองค์เชื่อบุญญาธิการและอานุภาพของพระองค์ พระองค์ก็มิได้ว่าวุ่นวาย ครั้งหนึ่งพระยาวิชเยนทร์เข้าไปเฝ้า พระองค์จึงส่งพระแสงให้ถือ แล้วก็ยึดมือพระยาวิชเยนทร์นั้น เสด็จเดินไปมาเป็นหลายกลับ พระยาวิชเยนทร์นั้นก็มิอาจที่จะทำร้ายได้ พระองค์มิได้ทรงวิตกว่า พระยาวิชเยนทร์นี้คิดร้าย”

                ความไว้พระทัยและนิยมฝรั่งมากกว่าคนไทยนี้ เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้พระเพทราชา และพระเจ้าเสือ นำข้าราชการไทยเข้ายึดพระราชวัง และแย่งชิงราชสมบัติไปในที่สุด

                หลังจากประหารชีวิตพระยาตะนาวศรีและพรรคพวกแล้ว สมเด็จพระนารายณ์ก็ต้องแต่งตั้งเจ้าเมืองมะริดใหม่ แทนนายเบอนาบีที่ถูกไทยฆ่าตาย ความจริงพระยาตะนาวศรีได้มอบหมายให้คนไทยผู้หนึ่งรักษาการเป็นเจ้าเมืองมะริด แต่สมเด็จพระนารายณ์ไม่ทรงพอพระทัยคนไทยผู้นี้ จึงรับสั่งให้ประหารชีวิตเสียพร้อมกับพรรคพวกพระยาตะนาวศรี แล้วแต่งตั้งเจ้าเมืองมะริดคนใหม่ ซึ่งก็เป็นฝรั่งอีกตามเดิม คราวนี้เป็นชายหนุ่มฝรั่งเศสชื่อ นาย เดอ โบเรอการ์ด (Monsieur De Beauregard) เคยเป็นนายทหารติดตามราชทูตฝรั่งเศสที่พระเจ้าหลุยส์ 14 ส่งมาเจริญไมตรีกับกรุงสยาม เมื่อราชทูตฝรั่งเศส คือ เชอวาลิเย เดอ โชมองต์ (Chevalier De Chaumont) เดินทางกลับประเทศของเขา สมเด็จพระนารายณ์ได้ทรงขอตัวนายโบเรอการ์ดนี้ไว้ ท่านผู้นี้จึงกลายเป็นเจ้าครองเมืองมะริดต่อไป

                เรื่องความกล้าหาญ ความดีในราชการ และความเมาราคะโหดร้ายของพระยาตะนาวศรี จึงจบลงเพียงเท่านี้