Get Adobe Flash player

เคราะห์กรรมของนายอินเสน (ตอนจบ) 3 โดย น.พ.วิบูล วิจิตรวาทการ

Font Size:

 

                ผู้เขียนเข้าใจว่าคงจะไม่มีผู้ใดคิดเอาโทษ เพราะมันเป็นเพียงตัวขี่ข้าฝรั่ง นายจะสั่งใช้อย่างไรก็ต้องทำตาม

                ผิดกับนายอินเสนซึ่งเป็นคนฉลาดเฉลียวมีวิชาความรู้จึงสมควรที่จะรู้ผิดรู้ถูก แต่คนที่กะล่อนเจ้าเล่ห์ที่สุดนั้น คือ นายพัดดิโคมบ์ข้าราชการอังกฤษนี้เอง

                ไทยเราไม่กล้าทำอะไร เพราะเขาเป็นคนต่างชาติจากมหาประเทศที่เราหวั่นกลัว นายพัดดิโคมบ์และพรรคพวกชาวอังกฤษทั้งหลายเลยรอดตัวสบายใจเฉิบ

                มิหนำซ้ำยังได้รับพระมหากรุณาฯ เพิ่มเติมจากพระเจ้ากรุงสยามอีก

                ขณะที่คดีนายอินเสนเกิดขึ้นนี้ ท่านกงสุลอังกฤษ นายฮิลเลียก็เป็นโรคบิดถึงแก่กรรม ข้าราชการอังกฤษล้มป่วยกันหลายคน

พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าฯ เองทรงปรารภว่า

                “แลในเดือนยี่เดือนสามปีนี้ คนเปนไข้บิดมาก อังกฤษเปนลงแล้วตายไปหลายคน มิศเตอฝอเรศก็ป่วยเปนบิดตายเสียแล้วเมื่อวัน 7 ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 4 นี้ มิศเตอร์ออละแบศเตอร์เสมียนกงสุลนั้นเปนบิดเกือบจะถึงอติสารอยู่แล้ว

                เห็นว่าอยู่ที่กรุงนี้คงจะตาย ก็ลงกำปั่นหนีไปว่าจะไปเองแคลน แต่เห็นว่าจะไปตายกลางทางดอกกระมัง ตัวกงสุลจอมเบิคนั้น จนเดี๋ยวนี้ก็ป่วยขัดเข่าขัดแขน เวลาเช้า ๆ ยกแขนไม่ใคร่จะขึ้น กินยาเข้าปรอทลิ้นแลเพดานบวม พูดก็เสียงแห้ง

                แลกินยาเข้าปรอทนั้นว่ากันเปนบิดในพวกไทยก็ป่วยลงชุมด้วยไข้บิด แต่ในเจ้านายข้าราชการไม่มีใครตายด้วยไข้บิด

                ถึงตัวข้าพเจ้าเมื่อไปอยู่ที่บ้านอ่างศิลา ก็เปนบิดลงสองสามวัน กินยาหอลอเวครั้งเดียวก็หาย คนข้างในที่ไปด้วยก็ป่วยเปนบิดหลายคน แก้ด้วยยาหอลอเวหายทุกคน

                พระยาพิชัยสงครามขึ้นไปทำเมืองลพบุรี ป่วนเปนบิดถึง 15-16 วัน บอกอาการหนักลงมาว่าเห็นจะไม่หาย เกือบถึงอติสารอยู่แล้ว

                ข้าพเจ้าให้ตำรวจรีบเอายาหอลอเวไปแก้ก็ฟื้นขึ้น บัดนี้ก็หายกลับมาหาข้าพเจ้า ชื่นชมยินดีนักว่ารอดชีวิตเพราะข้าพเจ้าจริง ๆ ยาขนานนี้อังกฤษติเตียนนัก ไม่เชื่อไม่นับถือเลย ว่าเปนยาคนโง่คนต่ำคนไม่รู้วิชาหมอ แต่เห็นชอบนักแก่คนเมืองนี้ หมอแคมเบลอังกฤษนับถือว่าเปนหมอหลวงให้มาสู้กับไข้บิดที่เมืองไทย

                เพราะได้ทราบไปว่ากงสุลหิลลิเยอตายได้ไข้บิดลง ไม่มีหมอดีรักษาจึ่งตาย มาครั้งนี้ไม่ได้ยินว่ารักษาไข้ใครหายเลย เมื่อรักษามิศเตอร์ฝอเรศก็ทำวุ่นวายยับเยิน เอาปลิงเกาะท้องคนข้า 5-6 ตัว จะเอาเลือดออกเสียไม่ให้ตกทางทวาร

                แลให้นอนตรึ้งอยู่ที่เดียวไม่ไหวตัว จะให้อุจจาระนอนสงบในกระเพาะ เลอะเทอะเต็มที แต่หมอบรัดเลนั้น เอาเปลือกมังคุดตำบดให้คนพวกอเมริกันกิน ลางไข้ก็หายบ้าง

                หมออิปาซีของแก้นั้นก็สู้บิดไม่ได้ แต่ประหลาดใจอยู่แต่ด้วยไข้ลมจับประจุบัน เช่น สมเด็จองค์น้อยอย่างไรมิรู้อยู่ เห็นจะเปนไข้มาเปนคราว ๆ ตามฤดูมิใช่ลม

                เมื่อวัน 3 ฯ 4 ค่ำ เวลาเย็น นายนุ่มที่เปนขุนอักษรพิมพการเจ้ากรมโรงพิมพ์ ลมจับตาย แต่คนนี้ป่วยมาแต่เดือน 3 ข้างขึ้น เปนลมอย่างจะเปนอัมพาต ชักลากมา

อ่านต่อฉบับหน้า