Get Adobe Flash player

หกสิบพรรษามหาจักรีสิรินธร สักวา วันพระราชสมภพ เวียนบรรจบสองเมษ์พระพรรษา สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ เหล่าข้าน้อมวันทาเหนือเกศเจตจำนง ขอพระองค์ ทรงสวัสดิ์ นิรัติศัย ทรงหวังใด สมมาด พระราชประสงค์ อนุรักษ์ มรดาไทย ให้อยู่คง ชาติอยู่ยง ยาวยืน หมื่นปีเอย

Font Size:

สองเมษานั้น “วันอนุรักษ์มรดกไทย” เพื่อระลึกถึงวันพระราชสมภพในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เนื่องด้วยพระองค์ทรงเป็นบุคคลที่มีส่วนสำคัญในการส่งเสริมและอนุรักษ์ วัฒนธรรมไทยในด้านต่างๆ เช่น พระพุทธศาสนา ภาษาไทย วรรณกรรม ประวัติศาสตร์โบราณคดี งานช่าง สถาปัตยกรรม และดนตรีไทย เป็นต้น

 

เนื่องในวโรกาส วันคล้ายวันพระราชสมภพ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี เวียนมาบรรจบครบรอบ 60 พรรษา ในวันที่ 2 เมษายน พุพธศักราช 2556 เพื่อ เป็นการเทิดพระเกียรติ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ที่ได้มีพระวิริยะอุตสาหะบำเพ็ญพระราชกรณียกิจในการอนุรักษ์มรดกของชาติใน สาขาต่างๆ คือ พุทธศาสนา ภาษาไทย วรรณกรรม ประวัติศาสตร์ โบราณคดี งานช่าง สถาปัตยกรรม และดนตรีไทย

อนึ่ง คณะรัฐมนตรีซึ่งมี ฯพณฯ พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ นายกรัฐมนตรีในขณะนั้นได้มีมติในการประชุมเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2528 ประกาศให้วันที่ 2 เมษายน ของทุกปีเป็น “วันอนุรักษ์ มรดกไทย”

พระราชประวัติ สมเด็ยพระเทพรัตนราชสุดาฯ

สมเด็จ พระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี มีพระนามเดิมว่าเจ้าฟ้าสิรินธรเทพรัตนราชสุดากิติวัฒนาดุลโสภาคย์ เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 2 เมษายน พุทธศักราช 2498 ณ.พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต เป็นพระราชธิดา พระองค์ที่ 3 ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ

ต่อมาเมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พุทธศักราช 2520 ทรง ได้รับการสถาปนาขึ้นเป็น สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มีพระนามจารึกตามพระราชสุพรรณบัฏว่า สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา เจ้าฟ้ามหาจักรีสิรินธร รัฐสีมาคุณากรปิยชาติ สยามบรมราชกุมารี

ใน ด้านการศึกษา ทรงเข้ารับการศึกษาตั้งแต่ชั้นประถมศึกษา จนจบมัธยมศึกษาตอนปลายที่โรงเรียนจิตรลดา ต่อจากนั้นทรงสอบเข้าศึกษาต่อ ณ.คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในขณะที่ศึกษาทรงเข้าร่วมเป็นสมาชิกของชมรมวรรณศิลป์ ชมรมดนตรีไทย ชุมนุมภาษาไทย ชมรมภาษาตะวันออก และชมรมประวัติศาสตร์ของสโมสรนิสิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นอกจากนี้ยังทรงมีหน้าที่ในการหาเรื่องลงพิมพ์ในหนังสืออักษรศาสตร์พิจารณ์ ของชุมนุมวิชาการคณะอักษรศาสตร์ ซึ่งทรงรับผิดชอบในหน้าที่อันนี้ได้เป็นอย่างดี และในบางครั้งทรงพระราชนิพนธ์เรื่องลงในหนังสือพิมพ์อักษรศาสตร์พิจารณ์ด้วย พระองค์เอง เป็นต้นว่า

เมื่อครั้งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้เสด็จแทนพระองค์ในพระราชพิธีพระบรมศพสมเด็จพระเจ้ากุสิตาพรที่ 6 อคอล์ฟ ณ.ประเทศสวีเดน ทรงพระราชนิพนธ์พระสบการณ์ต่างๆ ซึ่งเป็นเรื่องราวที่น่าสนใจอย่างมาก ทรงสำเร็จการศึกษาจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม 2520  ทรงได้รับปริญญาเกียรตินิยมอันดับ 1 และเหรียญรางวัลคะแนนสาขาประวัติศาสตร์อีกรางวัลหนึ่ง ทรงศึกษาต่อในระดับปริญญาโทในสาขาอักษรศาสตร์จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

สมเด็จ พระเทพรัตนราชสุดาฯทรงศึกษาต่อในสาขาวิชาที่เกียวข้องกับประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ภาษาและการศึกษา จากมหาวิทยาลัยศิลปากร และมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ และด้วยพระปรีชาสามารถทรงได้รับการถวายปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์จำนวน มาก เช่น ทรงได้รับการทูลเกล้าถวายปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาภาษาไทย จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ สาขาสาธารณสุข จากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สาขาครุศาสตร์อุตสหกรรม จากสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า สาขาสังคมสงเคราะห์ จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

จากฉายา “หนอนหนังสือ” ถึงพระราชนิพนธ์พิมพ์เผยแพร่

สมเด็จ พระเทพรัตนราชสุดาฯ ทรงมีความสนใจในด้านการประพันธ์มาตั้งแต่ทรงพระเยาว์ เนื่องด้วยทรงเป็นคนชอบอ่านหนังสือ จนได้รับฉายาว่า “หนอนหนังสือ” ทำให้ทรงมีความรู้มากมาย อีกทั้งทรงมีทักษะในการเขียนอย่างยอดเยี่ยมทั้งภาษาไทย ภาษาอังกฤษ และภาษาฝรั่งเศส ทรงพระราชนิพนธ์งานครั้งแรกตั้งแต่มีพระชนมายุเพียง 12 ชันษา งานพระราชนิพนธ์ของพระองค์ เช่น วรรณวลี ซึ่งพระราชนิพนธ์เป็นบทร้อยกรอง เพื่อจัดจำหน่ายในงานออกร้าน เนื่องในวันปิดภาคเรียนของโรงเรียนจิตรลดา

ซึ่งรายได้ทั้งหมดได้ทูลเกล้าฯถวายโดยเสด็จพระราชกุศล

-กษัตริยานุสรณ์ พระราชนิพนธ์เป็นโคลงยอพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช

-พุทธ ศาสนาสุภาษิตคำโคลง ทรงพระราชนิพนธ์เพื่อทูลเกล้าฯ ถวายสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เนื่องในวันเฉลิมพระชนม์พรรษาครบ 38 พรรษา เมื่อปี พ.ศ. 2516

-เดิน ตามรอยเท้าพ่อ ซึ่งเป็นบทพระราชนิพนธ์ที่แสดงให้เห็นถึงความตั้งพระทัยในพระราชกรณียกิจ ด้านต่างๆ เพื่อประชาชนชาวไทยทั้งสองพระองค์เองและของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวซึ่ง เป็นบทพระราชนิพนธ์ที่ได้รับความนิยมมาก

เมื่อ ทรงมีโอกาสเสด็จประพาสต่างประเทศ จะทรงนำประสบการณ์ที่ทรงประสบมาพระราชนิพนธ์เป็นหนังสือ ซึ่งมีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และประเพณี ของประเทศนั้นๆได้เป็นอย่างดี เช่น ย่ำแดนมังกร นอกจากนี้ ยังมีบทพระราชนิพนธ์ที่ได้รับความนิยมอีกหลายเล่ม เช่นอยุธยา เจ้าครอภวัดโพธิ์ ศาสนาเกิดขี้ นได้อย่างไร รักร้าง ความฝันอันสูงสุด เสียดาย และลมหนาว หนังสือพระราชนิพนธ์เหล่านี้ พระองค์ทรงราชทานให้จัดพิมพ์เผยแพร่ เพื่อนำรายได้มาใช้ในกิจการการกุศลทั้งหลาย เช่น มูลนิธิสายใจไทย ในพระราชูปถัมภ์ เป็นต้ร

อาจารย์พิเศษในสถาบันต่างๆ

สมเด็จ พระเทพรัตนราชสุดาฯ มีพระปรีชาสามารถหลายด้านทั้งทางด้านภาษาไทย ภาษาบาลี วัฒนธรรม และประวัติศาสตร์ ดังนั้นเมื่อทรงสำเร็จการศึกษาในระดับต่างๆ หมาบสาขาวิชาจึงมีพระราชประสงค์ที่จะนำความรู้เหล่านั้นมาเผยแพร่ให้กับผู้ อื่น ทำให้ทรงได้รับเชิญเข้าเป็นอาจารย์พิเศษในสถาบันต่างๆ หลายแห่ง ได้แก่

  1. ทรงสอนวิชาประวัติศาสตร์ ณ.โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
  2. ทรงสอนวิชาอารยธรรม ณ. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  3. ทรงสอนวิชาภาษาไทย ณ. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
  4. ทรงสอนวิชาการเปลี่ยนแปลงคำของบาลี และสันสกฤต ณ. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

เหตุใดข้าพเจ้าจึงชอบดนตรีไทย

“ดนตรี ไทยนี้ เล่นแล้วติดจริงๆ สบโอกาสเมื่อไรก็ต้องไปฟัง แต่ก่อนอธิบายไว้ว่าชอบ เพราะชาตินิยม หลังๆนี้ชอบเพราะฟังแล้ว สนุก ตื่นเต้น มีทุกรส...”

นอก จากจะโปรดการเล่นดนตรีไทยแล้ว ยังทรงพระราชนิพนธ์บทเพลง เพลงพระราชนิพนธ์อันดับแรกคือ เพลงส้มตำ ซึ่งเป็นที่นิยมและชื่นชอบของประชาชนทั่วไป เพลงส้มตำเป็นบทพระราชนิพนธ์ที่เข้าใจง่าย แต่เป็นภาษาที่สลถสลวย ทรงพระราชนิพนธ์ตั้งแต่พระชนมายุ 15 ชันษาเท่านั้น แล้วทรงพระราชนิพนธ์เพลงต่างๆ อีกหลายเพลง เช่น เต่ากินผักบุ้ง เต่าเห่ เป็นต้น

สมเด็จ พระเทพรัตนราชสุดาฯทรงมีความสนพระทัยในด้านงานพระราชนิพนธ์ ดนตรีไทย รวมถึงประเพณีวัฒนธรรมที่สำคัญต่างๆ ที่เป็นเอกลักษณ์ของชาติไทย ได้ทรงสนพระทัยเท่านั้นยังทรงส่งเสริมและให้การสนับสนุนต่างๆที่จะเป็นการ อนุรักษ์วัฒนธรรมไทยเหล่านี้ เป็นต้นว่า ทรงเป็นพระองค์ประธานมูลนิธิพระบรมราชานุสรณ์ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 ประธานกรรมการบูรณะปฏิสังขรณ์วัดพระศรีรัตนศาสดาราม และพระบรมมหาราชวัง ในโอกาสครบรอบ 200 ปีกรุงรัตนโกสินทร์ ประธานบูรณะบุษบกทรงของพระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร

สมเด็จพระเทพรัตน์เจ้า สมภพ แม่เอย

สองเมษหกสิบพรรษาครบ รอบห้า

ศาสน์ภาษาวรรณกรรมเจนจบ อนุรักษ์ ไว้นา

มรดาไทยจักยิ่งยงคงคู่หล้า เทิดไว้ถวายพระพร

(พรโสภา ร้อยกรอง)