Get Adobe Flash player

วันเฉลิมองค์ภูมินทร์ “วันดินโลก” โดย พรชัย ภู่โสภา

Font Size:

         เดือนธันวาคมที่ห้า              สุดโชค  เฉลิมชนม์

อีกหนึ่งเป็น “วันดินโลก”                 ทราบไว้

ปัญหาดินพรุ ดินดานโกรก               ดินกรวด  หินนา

รางวัลวิทย์ทางดินองค์แรกได้             หนึ่งไท้กษัตริย์ไทย

                                ทรงพระเจริญ ทรงพระเจริญยิ่งยืนนาน

                                ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมฯ ขอเดชะ

                                ข้าพระพุทธเจ้า หนังสือพิมพ์เสรีชัย

                                พรชัย  ภู่โสภา  ร้อยกรอง

เกริ่นนำ

                พระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จรพะเจ้าอยู่หัว

“ดินมีปัญหาไม่มีใครเขาอยากทำ...เราจึงต้องทำ”

                ในบรรดาพระราชกรณียกิจนานัปการ การเกษตรเป็นเรื่องที่ทรงเอาพระราชหฤทัยใส่อย่างยิ่ง โดยเฉพาะเรื่องดิน ซึ่งถือเป็นรากฐานสำคัญ จึงทรงมีนโยบายส่งเสริมเรื่องการพัฒนาดิน และที่ดินเพื่อการเกษตร

                ทรงเป็นพระองค์แรกที่ได้รับรางวัล The Humanitarian Soil Scientist หรือ นักวิทยาศาสตร์ดินเพื่อมนุษยชาติ ด้วยพระปรีชาสามารถและพระราชกรณียกิจในการพัฒนาทรัพยากรดิน ส่งผลให้การปรับปรุงดินเสื่อมโทรม และดินที่มีปัญหา โดยเฉพาะนำหญ้าแฝกมาปลูกเพื่ออนุรักษ์ดินและน้ำ กับป้องกันการพังทลายของหน้าดินจนกลายเป็นศูนย์กลางการใช้เทคนิค และวิธีการเกี่ยวกับหญ้าแฝกที่ประสบความสำเร็จ

                พระอัจฉริยภาพดังกล่าวเป็นที่ประจักษ์ทั้งในประเทศ และนานาชาติ จนเมื่อวันที่ 16 เมษายน พ.ศ. 2555 องค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ (Food and Agriculture Organization of The United Nation : FAO) มีมติให้วันเฉลิมพระชนมพรรษา 5 ธันวาคม ของทุกปีเป็น “วันดินโลก” (World Soil Day)

                นักวิทยาศาสตร์ดิน เพื่อมนุษยธรรมพระองค์แรกของโลก

                ดินเป็นปัจจัยพื้นฐานที่สำคัญในการสร้างสมดุลให้สภาพแวดล้อมยังผลให้เกิดมีพระราชกรณียกิจนานัปการในเรื่องเกี่ยวกับการบริหารจัดการดินเพื่อการเกษตร โดยพระองค์ทรงริเริ่มโครงการพัฒนาที่ดิน ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2511 เพื่อแก้ไขปัญหาดินเสื่อมโทรมให้มีสภาพที่สามารถใช้ประโยชน์ทางการเกษตรได้ จึงทรงพระราชทานแนวพระราชดำริควบคู่ไปกับการจัดตั้งศูนย์พัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เพื่อแก้ไขปัญหาดินตามสภาพปัญหาของพื้นที่นั้น ๆ ซึ่งแบ่งเป็น 6 หมวดหลัก ๆ ได้แก่

1.ดินทราย ต้องเพิ่มกันชนให้ดิน

                ดินทราย มีลักษณะโปร่งน้ำ รากพืชผ่านไปได้ง่าย ทำให้น้ำในดินจะไม่เพียงพอในฤดูแล้ง ส่งให้พืชที่ปลูกใหม่มักจะตาย ต้องแก้ด้วยการเพิ่มความชื้น และอินทรีย์วัตถุที่จะทำหน้าที่เสมือนกันชนให้แก่ดิน

                วิธีแก้ไข  :  การสร้างอ่างเก็บน้ำ เพื่อนำน้ำไปใช้พัฒนการเกษตร ชะลอการไหลของน้ำ เพื่อความชุ่มชื้นให้กับดิน และฟื้นฟูสภาพป่าไม้ มีการปลูกหญ้าแฝกเพื่อป้องกันการชะล้างพังทลายของหน้าดินที่มีแร่ธาตุน้อย

2.ดินเป็นหิน กรวด และแห้งแล้ง ต้องยึดดิน และช่วยให้ความชื้น

                ดินเป็นหิน กรวด มีลักษณะเดียวกับดินทราบ หน้าดินถูกชะล้างเหลือแต่หิน กรวด พืชไม่สามารถเจริญเติบโตได้

                วิธีแก้ไข  :  เริ่มจากการสร้างฝายแม้วเพื่อกักเก็บน้ำ และสร้างความชุ่มชื้นให้ผืนดิน มีการปลูกหญ้าแฝก เพื่อยึดดินป้องกันการชะล้าง การพังทลายของหน้าดิน

3.ดินดาน ดินแข็ง และดินลูกรัง ต้องสร้างของดีซ้อนบนของเลว

                ดินดาน ดินแข็ง และดินลูกรัง เป็นดินเนื้อละเอียด ฤดูแล้งจะแข็งแตกระแหง น้ำ และอากาศผ่านเข้าได้ยาก รากไม้ยากที่จะชอนไชลงไปในดิน

                วิธีแก้ไข  :  แก้ปัญหาด้วยการสร้างอ่างเก็บน้ำตามลำน้ำหลัก ปรับปรุงดินโดยให้ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยพืชสด ปลูกพืชตระกูลถั่ว แล้วไถกลบ และปลูกหญ้าแฝกขวางแนวลาดเท เพื่อป้องกันดินถูกชะล้างพังทลาย

4.ดินถูกชะล้าง ช่วยเหลือด้วยกำแพงที่มีชีวิต

                ดินถูกชะล้าง คือดินที่มีหน้าดินอุดมสมบูรณ์ แต่ถูกกระแสน้ำ และลมพัดพาเอาหน้าดินที่มีแร่ธาตุอาหารต่อการเจริญเติบโตของพืชไป

                วิธีแก้ไข  :  ปลูกหญ้าแฝกเป็นเขื่อนธรรมชาติ ป้องกันการชะล้างพังทลายของหน้าดิน ไม่ให้ดินเลื่อนไหลและยังช่วยกรองตะกอนดินที่น้ำพัดพามา

5.ดินพรุ หรือดินเปรี้ยว ต้องทำให้ดินโกรธ และแกล้งดิน

                ดินพรุ คือพื้นดินที่มีสภาพน้ำขัง มีความเป็นกรดอย่างรุนแรงจนไม่สามารถเพาะปลูกได้

                วิธีแก้ไข  :  ทำให้ดินแห้ง และเป็นการสลับกันไปเพื่อให้ดินปล่อยแร่ธาตุที่เป้นกรดออกมา กลายเป็นดินที่มีกรดจัด เปรี้ยวจัด จากนั้นจึงใช้น้ำชะล้างดิน ควบคู่ไปกับปูน ซึ่งจะทำให้ความเป็นกรดค่อย ๆ จางลงจนสามารถเพาะปลูกทำการเกษตรได้

6.ดินเค็ม ต้องล้างความเค็มออก

                ดินเค็ม คือ ดินที่มีเกลืออยู่ในดินเป็นจำนวนมาก

                วิธีแก้ไข  :  ใช้ระบบชลประทานในการล้างเกลือที่ผิวดิน ให้เกลือเจือจางจนสามารถใช้สอยได้

“นักวิทยาศาสตร์ดินเพื่อมนุษยธรรม”

                ด้วยพระปรีชาสามารถของพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ด้านการพัฒนาทรัพยากรดินอย่างเป็นรูปธรรม ปรากฎเป็นผลสำเร็จเป็นที่ประจักษ์อย่างกว้างขวางทั้งในประเทศ และนานาชาติ โดยเมื่อวันที่ 16 เมษายน พ.ศ. 2555 ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.สตีเฟน นอร์ตคลิฟฟ์ (Professor Dr. Stephen Nortcliff) กรรมการบริหารสหภาพวิทยาศาสตร์ทางดินนานาชาติ (The International Union of Soil Science : IUSS) และคณะเข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท ทูลเกล้าทูลกระหม่อมฯ ถวายเหรียญสดุดีรางวัล “นักวิทยาศาสตร์ดินเพื่อมนุษยธรรม” (The Humanitarian Soil Scientist) พร้อมประกาศนียบัตร และประกาศสดุดีพระเกียรติคุณ และได้กราบทูลเชิญให้ทรงดำรงตำแหน่งสมาชิก A Life Membership และขอพระบรมราชานุญาตให้วันที่ 5 ธันวาคมของทุกปี เป็น “วันดินโลก” (World Soil Day)

                เพื่อเป็นการเทิดพระเกียรติของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา (5 ธ.ค. 2556) ไปรษณีย์ไทย ได้จัดสร้างตราไปรษณียากรด้วยการนำเสนอเกี่ยวกับพระราชกรณียกิจด้านการพัฒนาดินของพระองค์ และเหรียญรางวัลสดุดีรางวัลนักวิทยาศาสตร์เพื่อมนุษยธรรมออกเผยแพร่ในวันดังกล่าวด้วย