Get Adobe Flash player

เลี้ยงชีพจากอาหารในกองขยะ โดย...วัลลภา ดิเรกวัฒนะ

Font Size:

เป็นที่เข้าใจกันว่า คนที่ค้นหาสิ่งของตามถังขยะ หาของกินเพื่อยังชีพคือโฮมเลส แต่มีคนพวกหนึ่งที่รวมตัวกันเป็นกลุ่ม เรียกว่า “ฟรีแกน” คือพวกที่นิยมของฟรี ...

...พอใกล้เวลาซุปเปอร์มาร์เก็ตจะปิด คนงานในตลาดหิ้วถุงใบใหญ่ บรรจุขนมปัง ผักสลัด ผลไม้ และผักสด มาทิ้งที่ถังขยะข้างตลาด ทันทีที่คนงานคล้อยหลัง ผู้หญิงและผู้ชายจำนวนหนึ่งที่ยืนซุ่มอย่างเงียบๆ รอเวลาตรงมุมตึกก็ปรากฏตัว เดินตรงรี่ไปเปิดถุง แล้วเลือกสิ่งที่ต้องการ

เสียงผู้หญิงอายุ 30 เศษ ตะโกนบอกว่า...ถุงนี้มีโยเกิร์ตราคาแพงของกรีก สักพักผู้ชายผมยาวรวบไว้ข้างหลังร้องบอก...ถุงนี้มีเบคอน ไก่ สำหรับคนที่กินเนื้อสัตว์ มะเขือยาวยังสดอยู่เลย...เสียงคนหนึ่งร้องเตือนว่า...อย่าฉีกถุง เดี๋ยวของหล่นกระจัดกระจายบนพื้น เลือกเสร็จแล้วมัดถุงให้เรียบร้อยเหมือนเดิม มิฉะนั้นตลาดจะถูกปรับ คราวนี้เราก็ไม่มีโอกาสได้มารื้ออีกเลย

พวกเขาใช้เวลาประมาณ 30 นาที เลือกหาอาหาร แอ็ปเปิ้ลมีรอยช้ำ ผักสลัดใบเหี่ยว เครื่องกระป๋องมีรอยบุบ ไข่นับโหลอยู่ในกล่อง ถ้าไข่มีรอยแตกหนึ่งใบก็ทิ้งหมดทั้งโหล ตลาดไม่เก็บนมที่เขียนวันที่เมื่อวานกำหนดไว้ หลายคนแปลความหมายว่าหมดอายุ ที่จริงยังไม่หมด ใช้ได้ต่อจากวันที่เขียนอีกหนึ่งอาทิตย์ แต่เมื่อเข้าใจตามๆ กันอย่างนั้น ตลาดก็ต้องทิ้งสิ่งที่มีประโยชน์เป็นจำนวนมากก่อนถึงเวลา

เมื่อได้ทุกอย่างตามที่ต้องการก็พากันหอบหิ้วถุงที่เตรียมมา หายตัวไปอย่างรวดเร็วไร้ร่องรอย...

พวกเขาไม่ใช่พวกโฮมเลสหรือพวกอดอยากยากจน แต่ชอบสิ่งของที่ไม่มีใครต้องการ คงต้องขอบคุณชาวอเมริกันที่โยนอาหารทิ้งทุกวัน ปีละ 38 ล้านตัน ทางองค์การสหประชาชาติประกาศว่า อาหารที่เหลือกินสามารถช่วยทุกคนที่หิวโหยในแอฟริกาให้อิ่มท้องได้

ลีอา มอนดรากอน สาวละติน่า อายุ 24 ปี หนึ่งในจำนวนนั้นเล่าว่า...น่าอัศจรรย์จริงๆ สภาพของเหล่านั้นยังดีอยู่เลย แตงโม สคว๊อซ มะเขือเทศ กะหล่ำ หัวหอมและกล้วย แม้จะเลยกำหนดแต่ก็ยังใช้ได้ แม้แต่น้ำเต้าหู้ น้ำมะนาวเย็นเจี๊ยบและยังไม่ได้เปิด ขนมปังเบเกลที่ติดป้ายลดราคา เธอเคยพบกาแฟหนึ่งปอนด์ 200 ถุง ในถังขยะใบใหญ่

 ลีอาเช่าอพาร์ตเมนท์สองห้องนอนราคา 1,600 เหรียญ อยู่กับเพื่อนชาย เท็ด ลูกสาวอายุหนึ่งขวบ และปู่ที่เกษียณแล้ว เครื่องใช้ในบ้าน เตียง ที่นอน เก้าอี้รับแขก ถ้วยชาม ช้อนส้อม ล้วนแล้วแต่เก็บจากถนน เสื้อผ้า ตุ๊กตาของเล่นให้ลูกก็เอามาจากกล่องที่ทิ้งอยู่หน้าอพาร์ทเมนท์ กลางใจเมืองนิวยอร์ค เธอกับเท็ดช่วยกันหาชิ้นส่วนรถจักรยานมาประกอบ ใช้ได้ไม่นานก็ถูกขโมย ตอนนี้กำลังหาคันใหม่    

กลุ่มคนเหล่านี้ หาสมาชิกทางเว็ปไซท์ มีการนัดพบเพื่อทำความรู้จักและมีการประชุม เชื่อว่าทั่วสหรัฐฯ มีหลายพันคน ประมาณ 500 คน อาศัยอยู่ที่นิวยอร์ค เป็นความนิยมชมชอบที่ขัดกับความศิวิไลก์ของประเทศ ใช้ชีวิตคนละเส้นทางกับคนที่กินทิ้งกินขว้าง

เริ่มจากเมื่อ 5 ปีที่แล้ว ลีอาเป็นนักเรียนคอมมิวนิตี้ คอลเลจ ที่มินนีโซต้า พบรักกับเท็ด ก็ตกลงใจใช้ชีวิตคู่ร่วมกัน ตอนนั้นลำบากไม่มีแม้แต่เงินซื้ออาหาร ต้องกินข้าวกับถั่ว เห็นป้ายประกาศของ “ฟรีแกน” เชิญชวนให้เป็นสมาชิก เรียนรู้วิธีการจากรุ่นพี่ จึงได้กินอาหารดีๆ ตั้งแต่นั้นโดยไม่ต้องเสียเงินซื้อ ลีอากับเท็ดย้ายไปอยู่นิวยอร์คเมื่อสองปีก่อน ดำรงชีวิตได้อย่างสบาย ลีอาบอกว่า...เป็นเรื่องผิดมากๆ ช่วงวิกฤตเศรษฐกิจ คนตกงานกันเป็นเบือ ทุกคนพยายามดิ้นรนให้มีชีวิตอยู่ต่อไป แต่ตลาดกลับโยนอาหารที่ยังมีคุณภาพจำนวนมากทิ้งทุกวัน...

ที่บ้าน ลีอาทำความสะอาดสิ่งของที่ได้มาเป็นพิเศษ ล้างด้วยน้ำส้มกับเบกกิ้ง โซดา ลงทุนซื้อของใช้เฉพาะที่เกี่ยวข้องกับสุขอนามัยที่ร้านขายของลดราคา เท็ดวิจารณ์ว่า ปัจจุบันคนจำนวนมากทำท่าขยะแขยงสิ่งสกปรกแม้เพียงนิดเดียวจนเกินกว่าเหตุ เพราะมนุษย์จำเป็นต้องพบกับสิ่งสกปรกบ้าง เพื่อสร้างภูมิต้านทานให้กับร่างกาย

แม้จะถูกรังเกียจกับการยังชีพด้วยอาหารจากกองขยะ บางครั้งภาพของถังขยะขนาดใหญ่ก็ตามหลอกหลอนอยู่บ่อยๆ บางคนใช้ถุงมือยาวกับโลชั่นแอนตี้แบคทีเรียไว้ล้างมือ ก้มลงไปควานหาจนถึงก้นถัง แล้วเอาไปล้างให้สะอาดหมดจดเป็นอย่างดีก่อนบริโภค 

ดร.รูธ คาวา ผู้อำนวยการด้านโภชนาการของอเมริกัน เคาน์ซิล วิทยาศาสตร์และสุขภาพ บอกว่า พวกฟรีแกนดำรงชีวิตอย่างนี้มาหลายปี ร่างกายของทุกคนแข็งแรงมาก ที่จริงสิ่งที่เป็นอันตรายที่สุดที่พวกเขาต้องระวังอย่างมากก็คือ อย่าให้ศีรษะทิ่มลงไปในถังขยะใบใหญ่ หรืออาจถูกปรับ ที่แย่กว่านั้นก็คือถูกจับข้อหาบุกรุกเข้าไปในสถานที่ส่วนตัว บางคนเข้าใจว่าพวกฟรีแกนคือโฮมเลสหรือหัวขโมย แล้วเรียกตำรวจจับก็เป็นได้เช่นกัน

เมื่อสองปีที่แล้ว ฟรีแกน 2 คน ที่รัฐโคโรราโด ถูกศาลสั่งขัง 6 เดือน เพราะกระโดดข้ามรั้วเข้าไปเอาผลไม้และผักคนละกำมือจากถังขยะในตลาด

ลีอากับเทด ประหยัดค่าสิ่งของเครื่องใช้และค่ากับข้าวปีละเกือบสองหมื่นเหรียญ เท็ดขับแท็กซี่ ลีอาเป็นเสมียนองค์กรการกุศลช่วงซัมเมอร์ เงินรายได้เป็นค่าเช่าอพาร์ทเมนท์ และค่าเล่าเรียนในคอมมิวนิตี้ คอลเลจ ทั้งสองคนได้ฟู้ด แสตมป์ แต่ใช้เป็นค่านม ค่าอาหารเสริมให้ลูกสาว 

แต่ละครั้งลีอาไม่ค้นหาอาหารในกองขยะแล้วขนกลับบ้านมากมายเกินความจำเป็น  เธอถือว่าพรุ่งนี้ยังมีของใหม่ๆ ให้มาเลือกอีก.