Get Adobe Flash player

ประทับใจกับพิธีครอบครูที่วัดไทยลอสแอนเจลิส

Font Size:

ในที่สุดวันที่หลายๆคนรอคอยเพื่อที่จะได้เข้าร่วมพิธีครอบครูก็มาถึงเมื่อวันอาทิตย์ที่ 28 มีนาคม 2015 ที่วัดไทยลอสแอนเจลิส โดยมีผู้กระทำพิธีไหว้ครู คือ นาวาอากาศโท ณรงค์ อรรถกฤษณ์ อดีตหัวหน้าแผนกดนตรีไทยกองดุริยางค์ทหารอากาศเป็นผู้อ่านโองการพิธีไหว้ครูและเป็นผู้ครอบครูในงาน พร้อมด้วยครูอาจารย์ดนตรีไทยจากประเทศไทยทั้งหมด 9 คน

เราไปลงทะเบียนเพื่อครอบครูตามที่ลูกสาวน้องตุ๊กเต่า อลิสยา ศรีพิพัฒน์ บุษพักตร์ คุณแม่ของน้องภูริท ซึ่งเป็นนักเรียนของโรงเรียนวัดไทยแอลเอได้จองไว้ให้ดิฉันและอ.เชนฯ เป็น 4 คนด้วยกันที่จะเข้าพิธีครอบครูในวันนั้น ดิฉันและอ.เชนได้ผ่านการครอบครูมาสองครั้งจากอาจารย์ที่เราเคารพเป็นการส่วนตัว แต่คราวนี้รู้สกจะเป็นพิธีการใหญ่โตกว่าทุกครั้ง

จะเล่าถึงบรรยากาศในวันนั้นให้ได้ร่วมอารมณ์ไปกับเราด้วย พิธีเริ่มที่ 9.09 โมงเช้า ท่านกงสุลใหญ่ประจำนครลอสแอนเจลิส คุณเจษฎา กตเวทินและมาดามปาริชาติ มาร่วมพิธีด้วยเพราะมีบุตรและบุตรีเป็นศิษย์นาฎสิลป์ที่วัดไทยด้วยเช่นเดียวกัน...ประธานในพิธีได้กล่าวเชิญเทพเทวดาทุกองค์ตามลำดับความสำคัญ และมีการบรรเลงดนตรีโหมโรงอัญเชิญแต่ละองค์แตกต่างกันไปโดยคณะครูดนตรีจากประเทศไทยทั้งหมด  8 คน..พวกนักเรียนดนตรี และนาฎศิลป์ จะแต่งกายด้วยโจงกระเบนสีแดง และใส่เสื้อทีเชิร์ตสีขาวเขียนข้างหลังเสื้อ พิธีครอบครู ณ.วัดไทย LA พร้อมมีภาพหัวโขนเป็นศรีษะฤษี นั่งพับเพียบแยกกันคนละส่วน..ส่วนผู้ที่อยู่ในวงการบันเทิงแต่งกายด้วย เสื้อทีเชิร์ตครอบครู และสวมกางเกงหรือกระโปรงสีขาวนั่งบนเก้าอี้ที่จัดไว้ให้ในปะรำพิธี

หลังจากเสร็จการอัญเชิญเทพเทวดาทุกองค์แล้ว ก็จะเป็นการบูชาฟ้อนรำจากเด็กนักเรียนนาฎศิลป์ น้องภูริทหลานชายของดิฉันเป็นหนึ่งในนั้นด้วย จากนั้นพวกเด็กๆและผู้ใหญ่จะถูกแยกเป็นกลุ่มๆละ 9 คน เพื่อทำพิธีครอบครูโดยนำหัวโขนขององค์ฤษีมาวางบนศรีษะของแต่ละคนพร้อมสวมสายสิญจ์ที่คอให้และเจิมหน้าผากแจกดอกหญ้า จากนั้นก็จะเป็นการร่ายรำโดยศิษย์นาฎศิลป์วัดไทยโปรยข้าวตอกแตกเป็นอันเสร็จพิธีที่ บ่าย 2 โมง...เสียดายที่ไม่มีใครถ่ายวีดีโอแจกให้กับผู้เข้าร่วมพิธีที่ต้องการบริจาคเพื่อมีวีดีโอว่าครั้งหนึ่งในชีวิตได้ผ่านพิธีครอบครูเป้นสิริมงคลมาแล้วไว้ครอบครอง

นับได้ว่าพวกเราชาวแอลเอช่างโชคดีนักที่มีสิ่งดีๆนำเสนอให้เสมอ..เปรียบเทียบหากเราอยู่ที่ประเทศไทยโอกาสที่จะได้พบกับสิ่งดีๆเช่นนี้คงหายาก ดิฉันมีความประทับใจกับพิธีครอบครูวันนั้นมากจึงขอแบ่งปันประสบการณ์ดีๆนี้มายังท่านที่ไม่ได้มีโอกาส เพื่อเป็นความรู้นำไปพูดคุยกันได้ในวงสนทนา...ดิฉันขอนำบทความพิธีครอบครูที่ไปค้นคว้ามาจากอากู๋(กูเกิ้ล)มาให้แฟนคลับประดับสติปัญญาย่อๆดังนี้ค่ะ...

พิธีครอบครู ต่างกับพิธีไหว้ครูทั่วไป เป็นพิธีการยกย่องและอนุรักษ์ไว้เพราะครูเป็นผู้ที่ให้ความรู้ ความเฉลียวฉลาดในด้านศิลปวิทยาแก่ศิษย์ ครูจึงเป็นผู้ควรแก่การคารวะบูชา พิธี ไหว้ครูได้ถูกกำหนดระเบียบและบัญญัติวิธีไว้ให้ปฏิบัติกันมาด้วยหลักเกณฑ์อันดี เพื่อก่อให้เกิดศิริมงคลแก่ผู้เรียน

พิธีการไหว้ครูโขนและละครในปัจจุบันส่วนใหญ่ดำเนินตามแบบแผนที่สืบทอดมาแต่โบราณก็แต่บางส่วน แม้จะแก้ไขเพิ่มเติมจุดประสงค์ในบางส่วนก็เพื่อการสร้างศรัทธายิ่งขึ้น

จากการสันนิษฐานของสมเด็จฯกรมพระยาดำรงราชานุภาพ ที่ว่าการฟ้อนรำของไทยนั้นมีที่มาเป็น ๒ ทาง ทางที่ ๑ เกิดจากการที่มนุษย์ดัดแปลงการร่ายรำจากธรรมชาติ จนเป็นศิลปะที่สืบทอด กันมา ได้แก่ การแสดงพื้นเมืองต่าง ๆ อีกทางหนึ่งสันนิษฐานว่า ได้รับวัฒนธรรมจากอินเดีย ซึ่งบูชาเทพเจ้า 

ดังนั้นศิษย์นาฏศิลป์โขน ละคร จึงถือปฏิบัติโดยเคร่งครัด และปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอจนเป็นประเพณี คือ ผู้ที่เรียนนาฏศิลป์ โขน ละคร จะต้องจัดพิธีไหว้ครูขึ้น โดยมีวัตถุประสงค์ดังนี้

๑. เพื่อเป็นการรำลึกถึงพระคุณครู ๑.๑ ทำพิธีอัญเชิญครูมาในพิธี เพื่อให้ศิษย์กราบไหว้เป็นศิริมงคล

๑.๒ ตอบแทนพระคุณครู ด้วยการจัดหาเครื่องสังเวย เครื่องกระยาบวช เครื่องเซ่นตามลักษณะของครู

๑.๓ ให้ความบันเทิงแก่ครูเสมือนเป็นการทดสอบฝีมือด้วยการรำถวายมือ ๑.๔ โปรยข้าวตอกดอกไม้ส่งครูเมื่อเสร็จพิธี

๒. เป็นการแสดงความเคารพครูด้วยการหาดอกไม้ ธูป เทียน บูชาครูเพื่อขอบารมีครูช่วยคุ้มครองศิษย์

๓. เป็นการมอบตัวเข้าเป็นศิษย์ ขอเป็นผู้สืบทอดศิลปะ

๔. เป็นพิธีประสิทธิ์ประสาทความสำเร็จการศึกษาชั้นสูงของการศึกษาวิชานาฏศิลป์ โขน ละคร

๕. เป็นวันรวมพลังความสามัคคี เป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันของศิษย์นาฏศิลป์ทุกรุ่น ทุกระดับชั้น ที่พร้อมใจกันจัดพิธีเพื่ออัญเชิญครูมาให้ศิษย์คารวะและแสดงกตเวทิตา เป็นการน้อมจิตรำลึกพระคุณของครู

๖. เป็นการรักษาประเพณีอันดีงามให้คงอยู่ ๗. เป็นการประกวดความเป็นชาติที่มีวัฒนธรรมอันดีงามเป็นของตนเอง

พิธีไหว้ครูโขน ละคร ประกอบด้วยส่วนสำคัญ ๔ ส่วน คือ ครูผู้กระทำพิธีไหว้ครู (ตัวแทนพระภรตฤษี) ศีรษะโขน (ตัวแทนครูโขน ละคร ) เครื่องสังเวย เครื่องเซ่น เครื่องกระยาบวช เครื่องบูชา และปี่พาทย์เครื่องใหญ่ หรือ ปี่พาทย์เครื่องคู่ การไหว้ครูนาฏศิลป์ โขน ละครนั้น มีพิธีถึง ๓ ขั้นตอน คือ พิธีไหว้ครู พิธีครอบครู และพิธีรับมอบ ทั้ง ๓ ขั้นตอนนี้ เป็นพิธีที่บูรพาจารย์ได้กำหนดระเบียบและบัญญัติแบบแผนให้ปฏิบัติด้วยหลักเกณฑ์อันดี สืบเนื่องมาแต่โบราณ โดยกำหนดว่า ครูผู้ใหญ่จะทำพิธีไหว้ครู พิธีครอบและพิธีมอบ ก็ต่อเมื่อศิษย์รำเพลงช้า เพลงเร็วได้แล้ว ถ้าศิษย์ศึกษาและปฏิบัติจนเกิดความชำนาญ มีความรู้แตกฉาน หมายถึงรำหน้าพาทย์ชั้นสูง ได้อย่างแม่นยำ สมควรที่จะเป็นตัวแทนของครู สืบทอดการอบรมสั่งสอนชนรุ่นหลังได้เข้าร่วมพิธีมอบอันเป็นพิธีต่อจากพิธีครอบครู

ขอขอบคุณผู้มีความคิดอัญเชิญคณะครูผู้ทำพิธีมาจากเมืองไทย ขอบคุณวัดไทยแอลเอที่ให้สถานที่ ขอบคุณคณะครูบาอาจารย์จากประเทศไทย ขอบคุณมูลนิธิธารน้ำใจที่ช่วยจัดงานสมทบทุนค่าใช้จ่ายในการเดินทางมาทำพิธี และให้พวกเราชาวคณะแอเอแองเจิ้ลวาไรตี้ได้เป็นส่วนหนึ่งของการหาทุนนี้ด้วย ขอบคุณเด็กนักเรียนวัดไทยและผู้มาร่วมงานทุกท่านที่ทำให้งานนี้สำเร็จลุล่วงอย่างสวยงาม