Get Adobe Flash player

คืนถิ่นศิลปะของโลก โดย อ.วิบูลย์ วันประสาท

Font Size:

ถิ่นศิลปะที่มีอยู่ในโลกมีหลายแห่งหลายประเทศ และหลายทวีป แต่ที่วงการศิลปะของโลกยอมรับว่าเป็นเมืองศิลปะของโลกจริง ๆ หรือเมืองหลวงศิลปะได้แก่ กรุงปารีส ฝรั่งเศส, นิวยอร์ค สหรัฐอเมริกา, ลอนดอน อังกฤษ และเบอร์ลิน เยอรมันนี นอกนั้นเป็นเมืองศิลปะที่รอง ๆ ลงไป เพราะฉะนั้นเรื่องศิลปะที่ผมเขียนอาจมีเรื่องศิลปะอยู่หลายเมืองในหลายประเทศปะปนอยู่ในเรื่องคืนถิ่นศิลปะของผม และเรื่องทั้งหมดที่ผมเขียนอย่างต่อเนื่องมากว่า 20 ปี ผมเน้นการศึกษาศิลปวัฒนธรรมคละเคล้าปะปนอยู่เสมอ ๆ เกือบทุก ๆ เรื่องครับ

 

                วันหนึ่งที่กรุงปารีสผมออกไปเดินเล่นที่ใจกลางกรุงปารีส และในวันนั้นผมมีนัดกับแรมบร้า Lambert เพื่อนสนิทชาวปารีสโดยกำเนิด อีกคนที่จะไปเดินเล่นด้วยกันตามประสาเพื่อนที่ดีเสมอมาไม่เคยขาดตกบกพร่องในการเป็นมิตรที่ดีต่อกัน คือ มีความประสงค์ดีต่อเพื่อนอย่างจริงใจ นี่คือเพื่อนแท้ที่ผมพบที่ปารีสนี่เอง ผมมีนิสัยใจดีพวกเพื่อน ๆ เลยแกล้งกีดกันก็มีบ่อย ๆ แต่อาศัยผมมีฝีมือทางศิลปะดีแถมสอนศิลปะดีอีก เลยทำอะไรผมไม่ได้มากนัก แต่ว่าคงจะถูกใจเพื่อนแบบนั้นที่สามารถกีดกัน และแข่งขันอยู่ในใจ เวลาผมไปเปิดโลกกว้างโดยเฉพาะโลกศิลปะผมได้พบเพื่อนที่ดี และไม่ดี เป็นประสบการณ์แห่งชีวิตย่อมมีดีมีเลวไม่มีใครจะดีไปตลอด หรือเลวไปตลอด มีขึ้นมีลง และดับศูนย์หายไปกับชีวิตไม่มีอะไรแน่นอนเท่ากับศิลปะ เพราะฉะนั้นผมจึงมีความคิดสวนทางกับศิลปินชื่อดัง ๆ โดยแทนที่ผมจะเสาะแสวงหาชื่อเสียงผมกลับหันมาเน้นสร้างศิลปะให้ดีแทน เพราะว่าศิลปะนั้นยืนยาวศิลปินตายไปหลายศตวรรษยังมีคนนำมาเอ่ยชมเชยในความสามารถ แต่ว่าคนที่มองโลกอย่างวัตถุนิยมเขาไม่คิดถึงขนาดนั้นหรอกครับ มันไม่ทันอกทันใจไม่สามารถจะอวดใครได้ โลกศิลปะจึงมีการแข่งขันกันอย่างอุตลุตเห็นใครดีไม่ได้เป็นเรื่องจริงบางอย่างที่บางคนมองเห็น และบางคนมองไม่เห็นเลย ก็มีกลับไปช่วยอย่างไม่พิจารณาถึงสิ่งใดทั้งสิ้น ในโลกซีกตะวันตกศิลปินที่มีฝีมือดี ๆ เท่านั้นจะได้รับการชมเชย และส่งเสริมให้ดียิ่งขึ้น อย่างที่ผมเขียนถึงอยู่เสมอคือ ผลงานศิลปะต้องดีจริง จากมาตราฐานแห่งศิลปะที่วงการศิลปะได้ตั้งกฎเกณฑ์ไว้กว้าง ๆ อย่างเช่นที่ประเทศอังกฤษ และฝรั่งเศส ฯลฯ เป็นต้น เขาตั้งเอาไว้ไม่ให้ระดับศิลปะตกต่ำนั่นเอง ส่วนรายละเอียดมันเป็นยังไงผมเขียนออกมาไม่ได้นะครับ มันเป็นเรื่องที่บางวงการศิลปะยอมรับไม่ได้ ถ้ามีระบบเส้นสายเข้ามาเกี่ยวข้องเพราะว่าเส้นบอกโอเค ต้องโอเคหมดก็เท่านั้นเอง ผมมันเป็นคนซอกแซกบุกบั่นไปถึงต้นต่อลึกแห่งศิลปตะวันตก และตั้งคำถามว่า ทำไมศิลปินพวกนั้นจึงขึ้นสู่ระดับโลกได้? คำตอบก็คือ ฝีมือทางศิลปะต้องมีมาตราฐานโดยสามารถแบ่งแยกแยะระดับได้ซึ่งผมจะไม่เขียนถึงอีกเหมือนกัน เพราะว่ามันเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้ในบางแห่งนั่นเอง

                คืนวันนั้น ฝนตกพร่ำ ๆ อากาศหนาวมากทำให้ผมแทบจะเป็นลม (ลมหนาว) แพ็ทถามผมว่า “ยูโอเครึเปล่า” ผมเอ่ยตอบโอเค (ใจแข็ง) แต่ว่าหนาวเหลือเกิน ผมกะเอาประมาณติดลบ 7 องศา แหละครับในคืนนั้น ท่านผู้อ่านลองคิดดูซิขนาดผมมีเสื้อสักหลาดหนาสองชิ้นสวมยังไม่อุ่นเลย เราเลยตัดสินใจเข้าไปหาไออุ่นในห้างสรรพสินค้ารอเพื่อนดีกว่า ในที่สุดเราได้พบแรมบร้า (ออกเสียงสำเนียงภาษาฝรั่งเศสท้องถิ่น) เพื่อนถูกน้ำฝนเปียกเสื้อผ้าหมด แต่ว่าชาวปารีสเขามีดีเขาใส่เสื้อกันหนาวอย่างดีกันหิมะกันฝนได้ ผมคิดในใจว่าอะไรมันจะปานนั้นนะ สำหรับคนอยู่ปารีส แต่จริง ๆ แล้วมันเป็นเรื่องธรรมดาๆ ของชาวเมืองปารีสใครจะยากจนยังไงก็ต้องหามาใส่ให้ได้ หลังจากรับประทานอาหารมื้อเย็นร่วมกันอย่างอร่อยลิ้นอาจจะเพราะว่าเป็นอาหารฝรั่งเศสก็ได้ เราทั้งสามคนออกไปเดินเล่นชมศิลปะที่Centre Georges Pompidou อาร์ตมิวเซี่ยมของศิลปะสมัยใหม่แห่งหนึ่งแห่งกรุงปารีส จุดเด่นของสถาปัตยกรรมแห่งนี้อยู่ที่แสดงโครงสร้างของการก่อสร้างให้แลเห็นโครงสร้างข้างนอก ส่วนข้างในจะเป็นห้องแสดงศิลปะเฉย ๆ มีบันไดเลื่อนตั้งอยู่ข้างนอกตัวอาคาร แลดูเปิน ๆ ก็แปลกตาดีไปอีกอย่างหนึ่ง สมกับเป็นอาร์ตมิวเซี่ยมสมัยใหม่ ผมไม่มีข้อติใด ๆ ซึ่งสถาปัตยกรรมแห่งนี้วงการสถาปัตยกรรมนานาชาติ เน้นให้เป็นสถาปัตยกรรมยุค Postmodern and High Tech ผมเห็นด้วยที่สถาปนิกใจถึงร่วมมือกันออกแบบแนวสมัยใหม่ อาคารนี้สร้างเสร็จในปี ค.ศ. 1977 ในปัจจุบันทางอาร์ตมิวเซี่ยมกำลังเปิดแสดงนิทรรศการภาพเขียนของศิลปิน Dali ผู้ถนัดศิลปะลัทธิ Surrealism คือสร้างผลงานภาพเขียนจากความฝัน Dream Imagery ศิลปินดาลีเป็นหนึ่งในผู้บุกเบิกการเขียนภาพจากความฝันเท่านั้นไม่ใช่เขียนภาพจากสิ่งที่เห็นจริงจากธรรมชาติ ในทางจิตวิทยากล่าวว่า... Psychological Sense  คือที่มาของภาพเขียนโดยเฉพาะของ Dali การแสดงครั้งนี้ที่กรุงปารีสจะเสร็จสิ้นลงในปลายเดือนมีนาคมศกนี้ ใครที่มีโอกาสผ่านไปทางโน้นน่าจะแวะชมศิลปะตะวันตกแนวเหนือความฝันได้จะเป็นกำไรแห่งชีวิตไปชั่วกาลนานเลยทีเดียวแหละครับ ศิลปินดาลีนอกจากจะเขียนภาพแล้วดังไปทั่วโลก ยังไว้หนวดยาวโค้งถึงลูกนัยน์ตาเป็นเอกลักษณ์พิเศษของศิลปินที่แปลกไปกว่าคนอื่น ๆ ผมทั้งสามคนได้ไปชมผลงานภาพเขียนที่นั่นมาแล้วเมื่อเดือนธันวาคมศกที่แล้วได้รับความตื่นตา และประทับใจในผลงานของศิลปินผู้นี้เป็นอย่างยิ่ง และเขาเป็นผู้ที่เหมาะสมได้รับขนานนามให้เป็นผู้นำศิลปะของโลกในอดีต และแม้ในปัจจุบันก็ยังมีผู้ชื่นชมอยู่ทั่วโลก (ยิ้ม)

                เกิดเป็นศิลปินทุก ๆ แขนงศิลปะต้องเป็นผู้เสาะหาแนวทางของตนเองให้แปลกแหวกแนวกว่าคนอื่นให้ได้เสียก่อนจึงจะมีโอกาสก้าวหน้าไปได้ไกล แต่ถ้ายังนับถือปริญญาศิลปะแล้วเก่งจบจากอเมริกา หรือยุโรปแล้วต้องเก่ง ทางส่วนตัวผมไม่ยอมรับต้องโชว์ผลงานว่าดีเด่นจริงอย่างมีผู้ยอมรับ (สาธารณะชน) จึงจะเก่งจริง ปกติศิลปินต่าง ๆ มันเกี่ยวข้องกับรสนิยมแต่ถ้ามีคนยอมรับอย่างปราศจากเส้นศิลปะนะครับ นั่นคือ ดีจริง! แล้วล่ะ